|
Ratni zločini su jedno od četiri međunarodna krivična dela u užem smislu. Najvažniji međunarodni ugovori koji regulišu ovu oblast jesu Ženevske konvencije iz 1949. godine i dva dopunska protokola iz 1977. godine. Na sličan način ovu oblast regulišu Rimski statut i Krivični zakonik Srbije.
Ratni zločini u pravu Srbije
Ratni zločini protiv civilnog stanovništva (član 372. KZ)
Ratni zločini protiv civilnog stanovništva može biti izvršen za vreme rata, oružanog sukoba ili okupacije.
Propisani su mnogobrojni oblici radnje izvršenja ovog krivičnog dela koji su postavljeni alternativno. Te radnje se mogu kvalifikovati kao ovo krivično delo samo ako se njima krše pravila međunarodnog prava. U stavu 1 predviđeni su sledeći oblici radnje izvršenja:
- napad na civilno stanovništvo, naselje, pojedina civilna lica ili lica onesposobljena za borbu ili na pripadnike ili objekte humanitarnih organizacija ili mirovnih misija
- napad bez izbora cilja kojim se pogađa civilno stanovništvo ili civilni objekti pod posebnom zaštitom međunarodnog prava
- napad na vojne objekte za koje se znalo da će prouzrokovati stradanje civilnog stanovništva ili nanošenje štete civilnim objektima koje je u očiglednoj nesrazmeri sa očekivanim vojnim učinkom
- telesne povrede, mučenja, nečovečna postupanja, biološki, medicinski ili drugi naučni eksperimenti, prisilna sterilizacija, uzimanje tkiva ili organa radi transplantacija, ili druge radnje kojima se narušava zdravlje ili nanose velike patnje
- raseljavanje ili preseljavanje ili prisilno odnarodnjavanje ili prevođenje u drugu veru
- prisiljavanje na trudnoću, prostituciju ili silovanja
- primenjivanje mera zastrašivanja i terora, uzimanje talaca, kolektivno kažnjavanje, protivpravna lišavanja slobode i zatvaranja
- lišavanje prava na pravilno i nepristrasno suđenje
- proglašenje prava i radnji državljana neprijateljske strane zabranjenim, suspendovanim ili nedopuštenim u sudskom postupku
- prisiljavanje na službu u oružanim snagama neprijateljske sile ili u njenoj obaveštajnoj službi ili administraciji
- prisiljavanje na službu u oružanim snagama lica mlađeg od osamnaest godina
- prisiljavanje na prinudni rad, izgladnjavanje stanovništva, protivpravno oduzimanje, prisvajanje ili uništavanje imovine u velikim razmerama koje nije opravdano vojnim potrebama, uzimanje protivpravne i nesrazmerno velike kontribucije i rekvizicije, smanjenje vrednosti domaćeg novca ili protivpravno izdavanje novca
U stavu 2 predviđeno je:
- napad na objekte posebno zaštićene međunarodnim pravom i objekte i postrojenja sa opasnom snagom kao što su brane, nasipi i nuklearne elektrane
- gađanje civilnih objekata koji su pod posebnom zaštitom međunarodnog prava, nebranjenih mesta i demilitarizovanih zona
- dugotrajno i velikih razmera oštećenje prirodne okoline koje može štetiti zdravlju ili opstanku stanovništva
Teži oblik postoji kada se za vreme rata, oružanih sukoba ili okupacije naređuje ubijanje civilnog stanovništva ili kada se to naređenje izvršava (stav 3). Poseban oblik postoji kada se sopstveno civilno stanovništvo preseljava na okupiranu teritoriju.
Ratni zločin se može izvršiti naređivanjem ratnih zločina ili izvršenjem tih radnji. Izdavanjem naređenja delo je dovršeno i nije potrebno da je naređenje i izvršeno.
Iako se ovo krivično delo po pravilu vrši sa direktnim umišljajem, u nekim slučajevima dovoljan je i eventualni umišljaj.
|
